
Iemand in een rolstoel duwen vraagt om meer dan alleen de handvatten vasthouden. Het is belangrijk om rustig te rijden, rekening te houden met de persoon in de rolstoel en goed op te letten bij bochten, drempels en hellingen. Met een goede voorbereiding maakt u een wandeling of uitstapje voor uzelf en de rolstoelgebruiker prettiger en veiliger.
In deze blog geven we 8 praktische tips voor het duwen van een rolstoel. Deze tips zijn bedoeld voor mantelzorgers, familieleden en andere begeleiders die een handbewogen rolstoel of transportstoel gebruiken.
1. Controleer de rolstoel vooraf
Controleer voordat u vertrekt of de rolstoel goed functioneert. Kijk of de banden in goede staat zijn, de wielen vrij kunnen draaien en de voetsteunen stevig bevestigd zijn. Controleer ook of de remmen naar behoren werken.
Let daarnaast op de zithouding van de gebruiker. De voeten moeten goed ondersteund worden en kleding, tassen of losse riemen mogen niet tussen de wielen kunnen komen.
Belangrijk: gebruik een rolstoel niet wanneer een rem, wiel of ander belangrijk onderdeel defect is. Laat het probleem eerst verhelpen.
2. Zorg voor een prettige duwhouding
Ga achter de rolstoel staan en houd beide duwhandvatten stevig vast. Probeer rechtop te lopen, met ontspannen schouders en uw armen in een comfortabele positie.
Wanneer de handvatten te laag zijn, moet u mogelijk vooroverbuigen. Bij sommige rolstoelen zijn de duwhandvatten in hoogte verstelbaar. Controleer in de gebruiksaanwijzing of dit bij uw model mogelijk is.
Duw vanuit een stabiele loophouding en vermijd plotselinge rukbewegingen. Merkt u dat het duwen veel kracht kost? Onderzoek dan of de ondergrond, de banden of het rolstoelmodel daarbij een rol speelt.
3. Rijd rustig en voorspelbaar
Een rustige snelheid is prettig voor de persoon die in de rolstoel zit. Plotseling versnellen, remmen of scherp draaien kan ongemakkelijk zijn en de gebruiker laten schrikken.
Pas uw snelheid aan de omgeving aan. In een druk winkelcentrum, op een smal voetpad of bij een ongelijke ondergrond is extra voorzichtigheid nodig.
Vertel vooraf wanneer u gaat stoppen, een bocht maakt of een obstakel nadert. Zo weet de gebruiker wat er gebeurt.
4. Let goed op bij bochten
Bij het maken van een bocht heeft een rolstoel voldoende ruimte nodig. Vooral in smalle gangen, winkels en bij deuropeningen kan dit lastig zijn.
Verminder uw snelheid voordat u een bocht maakt. Kijk of er voldoende ruimte is voor de voorwielen, voetsteunen en achterwielen. Houd ook rekening met uitstekende voorwerpen en andere mensen.
Wilt u weten hoeveel ruimte een rolstoel bij een deuropening nodig heeft? Lees dan ook onze blog over rolstoelbreedte en deuropeningen.
5. Wees voorzichtig bij stoepen en drempels
Stoepen en drempels vragen extra aandacht. Een klein hoogteverschil kan er al voor zorgen dat de voorwielen blijven steken. Probeer daarom zoveel mogelijk een verlaagde stoeprand of een toegankelijke doorgang te gebruiken.
Moet u toch een hoogteverschil overbruggen? Volg dan de instructies van de fabrikant. Sommige rolstoelen hebben een trapdop of kiephulp waarmee een getrainde begeleider de voorwielen gecontroleerd kan ontlasten. Niet iedere rolstoel heeft deze voorziening en niet iedere situatie is hiervoor geschikt.
Probeer nooit onverwacht een rolstoel met gebruiker op te tillen of achterover te kantelen. Bij twijfel is een andere route of hulp van iemand met de juiste training veiliger.
Voor vaste hoogteverschillen in huis kan een passende drempelhulp of oprijplaat soms een oplossing zijn. Controleer altijd de helling, breedte, stabiliteit en het draagvermogen.
6. Neem hellingen met extra aandacht
Een helling opduwen kan veel kracht kosten. Bij het afdalen moet u bovendien voorkomen dat de rolstoel ongecontroleerd versnelt. De juiste werkwijze hangt af van de rolstoel, de hellingshoek, de ondergrond en de mogelijkheden van de begeleider.
Controleer vooraf of de helling geschikt is voor de rolstoel en of u voldoende kracht en controle heeft. Gebruik de eventuele begeleidersremmen uitsluitend zoals de fabrikant voorschrijft. Parkeerremmen zijn bij veel handbewogen rolstoelen niet bedoeld om tijdens het rijden af te remmen.
Bij een steile, gladde of onbekende helling is het verstandig een veiligere route te kiezen. Laat u bij twijfel instrueren door een ergotherapeut of een deskundige in rolstoelgebruik.
7. Communiceer met de rolstoelgebruiker
De persoon in de rolstoel ziet niet altijd wat er achter of naast de rolstoel gebeurt. Goede communicatie helpt daarom om een uitstapje ontspannen te laten verlopen.
Vraag regelmatig of het tempo prettig is en of de gebruiker comfortabel zit. Vertel wanneer u een stoep, helling of smalle doorgang nadert. Vraag ook welke route of aanpak de gebruiker zelf prettig vindt.
Een rolstoelgebruiker houdt zoveel mogelijk zelf de regie. Overleg daarom voordat u de rolstoel verplaatst, draait of ergens neerzet.
8. Zet de rolstoel veilig stil
Wilt u even stoppen of iemand helpen met in- of uitstappen? Kies dan een vlakke en stabiele ondergrond. Schakel de parkeerremmen in volgens de gebruiksaanwijzing en controleer of de rolstoel stevig stilstaat.
Laat de rolstoel bij voorkeur niet onbeheerd achter op een helling. Bij het in- en uitstappen moeten de voetplaten waar nodig worden weggeklapt. De gebruiker mag niet op gewone voetplaten gaan staan, omdat de rolstoel daardoor kan kantelen.
Heeft iemand ondersteuning nodig bij een transfer? Laat dan beoordelen welke techniek of welk hulpmiddel veilig is. Een verkeerde transfer kan tot vallen of overbelasting leiden.
Welke situaties vragen extra aandacht?
| Situatie | Waarop letten? |
|---|---|
| Smalle doorgang | Totale rolstoelbreedte en voldoende draa ruimte |
| Ongelijk voetpad | Kuilen, losse stenen en kleine voorwielen |
| Stoeprand | Bij voorkeur een verlaagde oversteek gebruiken |
| Helling | Controle, grip, kracht en instructies van de fabrikant |
| Regenachtig weer | Gladde ondergrond, zichtbaarheid en bescherming tegen regen |
| In- en uitstappen | Parkeerremmen, voetplaten en veilige transfer |
Gaat u naar buiten bij nat weer? Bekijk dan ook onze tips voor rolstoelgebruik in de regen.
Welke rolstoel is prettig om te duwen?
Hoe zwaar een rolstoel duwt, hangt niet alleen af van het gewicht. Ook de wielgrootte, banden, ondergrond, afstelling en het totale gewicht van gebruiker en rolstoel spelen mee.
Een transportstoel heeft meestal kleinere achterwielen en is bedoeld om door een begeleider te worden voortgeduwd. Een gewone handbewogen rolstoel heeft vaak grote achterwielen waarmee de gebruiker zichzelf kan voortbewegen. Welke uitvoering prettiger is, hangt af van de omstandigheden.
Lees voor meer uitleg onze blog over het verschil tussen een transportstoel, duwstoel en rolstoel.
Bij ThuiszorgWinkelXL kunt u verschillende duwstoelen en transportstoelen vergelijken. Let daarbij onder andere op de duwhandvatten, remmogelijkheden, wielen en het gebruiksdoel.
Veelgestelde vragen
Hoe duwt u een rolstoel op de juiste manier?
Houd beide duwhandvatten stevig vast, loop in een comfortabele houding en pas uw snelheid aan de omgeving aan. Communiceer met de rolstoelgebruiker en wees extra voorzichtig bij bochten, hellingen en obstakels.
Hoe gaat u met een rolstoel over een stoep?
Gebruik bij voorkeur een verlaagde stoeprand. Bij andere hoogteverschillen moet u de instructies van de rolstoelfabrikant volgen. Een rolstoel kantelen of optillen met iemand erin vraagt om de juiste techniek en is niet in iedere situatie veilig.
Hoe duwt u een rolstoel op een helling?
Controleer of de helling geschikt is voor de rolstoel en of u voldoende controle heeft. Volg de instructies van de fabrikant en gebruik begeleidersremmen alleen waarvoor ze bedoeld zijn. Kies bij twijfel een veiligere route.
Waarom is een rolstoel soms zwaar om te duwen?
Dat kan komen door de banden, wielgrootte, ondergrond, het totale gewicht of een technisch probleem. Controleer of de wielen vrij draaien en de remmen niet aanlopen. Laat de rolstoel nakijken wanneer deze plotseling veel zwaarder rijdt.
Zijn begeleidersremmen noodzakelijk?
Niet iedere rolstoel heeft begeleidersremmen. Of ze nodig of wenselijk zijn, hangt af van de gebruiker, begeleider, ondergrond en het gebruik. Ze vervangen geen veilige rijtechniek en moeten volgens de handleiding worden gebruikt.
Wat is het verschil tussen een duwstoel en een rolstoel?
Een duwstoel of transportstoel is doorgaans bedoeld om door een begeleider te worden voortgeduwd. Een gewone handbewogen rolstoel heeft vaak grote achterwielen waarmee de gebruiker zichzelf kan voortbewegen. De precieze eigenschappen verschillen per model.
Samen comfortabel op pad
Een rolstoel duwen wordt prettiger wanneer u rustig rijdt, goed communiceert en vooraf controleert of de rolstoel geschikt is voor de route. Besteed extra aandacht aan stoepen, hellingen, smalle doorgangen en de werking van de remmen.
Bij moeilijke obstakels is het verstandig om een toegankelijke route te kiezen of deskundige instructie te vragen. Zo houdt u het uitstapje voor zowel de gebruiker als de begeleider zo comfortabel mogelijk.
Wilt u een rolstoel vergelijken die prettig is voor begeleid gebruik? Bekijk dan het assortiment rolstoelen bij ThuiszorgwinkelXL.


